Pałac Czartoryskich w Sieniawie

Niedaleko Leżajska w Sieniawie znajduje się pałac Czartoryskich - siedziba rodów Sieniawskich i Czartoryskich. Pałac został zbudowany przez hetmana wielkiego koronnego Adama Mikołaja Sieniawskiego na początku XVIII w. Dzisiejszy wygląd uzyskał podczas przebudowy z lat 1881-1883 dokonanej przez Czartoryskich.

Bywał tu Ursyn Niemcewicz, przyjeżdżał car Aleksander I Romanow. Do dziś zachowała się sypialnia cara z jego gabinetem, które tworzą obecnie najciekawszy z apartamentów historycznych. W Sieniawie malował Juliusz Kossak, znany malarz batalista, a Tadeusz Kościuszko leczył rany po bitwie pod Maciejowicami. W przypałacowym parku Kościuszko kazał ustawić kamień z wyrytym napisem „Na pamiątkę dni szczęśliwych w Sieniawie 28 X 1792”. Według legendy, kto usiądzie na tym kamieniu i pomyśli życzenie, to mu się spełni. 

Apartament Lux Car Aleksander I Romanow

Apartament Lux Księżna Izabela Czartoryska

W czasie I wojny światowej ordynat sieniawski książę Adam Ludwik Czartoryski oddał pomieszczenia pałacu na szpital polowy dla zakaźnie chorych austriackich żołnierzy. Pałac uległ zniszczeniu. Dokonano tylko prowizorycznego zabezpieczenia, a książę zamieszkał po wojnie w drewnianym dworku obok.
Tu w siedzibie rodu Czartoryskich ukrywano arcydzieła takie jak „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta oraz „Portret młodzieńca” Rafaela Santi.

W bocznej oficynie Pałacu Czartoryscy w czasie II wojny światowej ukrywali obraz Leonarda da Vinci 'Dama z gronostajem', zwany powszechnie 'Damą z łasiczką'. Obraz ten zakupił Adam Jerzy Czartoryski swojej matce Izabeli Czartoryskiej. Obraz został wywieziony w czasie powstania listopadowego z Puław do Paryża i dzięki temu nie został zniszczony. Pod koniec XIX w. obraz ponownie wrócił do Polski. Obraz ten był obiektem marzeń Hermana Goeringa, który po wkroczeniu wojsk niemieckich w 39. roku na tereny Polski polował na dzieła sztuki. Znaleźli go niemieccy okupanci, w czasie przeszukiwania sieniawskich zakątków, obraz był ukrywany w budynku, gdzie obecnie znajduje się pałacowa restauracja, został przez nieuwagę podeptany i uszkodzony. Obraz trafił w 1939 r na Wawel, gdzie rezydował Hans Frank. Obraz został wywieziony do Niemiec, a następnie powrócił do Krakowa w 1946 roku. Odcisk niemieckiego buta zostawił ślad na malowidle i jest jednym z dowodów autentyczności dzieła Leonarda.

Pałacyk letni

***

W Sieniawie urodził się Franciszek Larendowicz (*18 X 1880). Syn Bartłomieja i Rozalii Probali. Larendowiczowie pochodzą z Litwy. Kniaź Sieniawski, zakładając Sieniawę, sprowadził uzdolnionych ludzi ze wszystkich zawodów, w sumie na te tereny przyjechało 10 rodzin. Franciszek wraz z rodzicami i dwoma siostrami mieszkali w Sieniawie po sąsiedzku z Księciem Adamem Ludwikiem Czartoryskim. Książę Czartoryski wspierał i pomagał w edukacji uzdolnionemu Franciszkowi.

Franciszek Larendowicz ukończył Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie - w klasie organów oraz Śpiewu Gregoriańskiego, a jako specjalizacja dodatkowa - nauka harmonii wyższej i kontrapunktu. 

Kiedy Franciszek ukończył Konserwatorium, książę Czartoryski podarował mu wiedeński fortepian firmy Josef Berger.

MUZEUM KSIĄŻĄT CZARTORYSKICH W KRAKOWIE
Franciszek Larendowicz
Skradzione skarby Sieniawy

Stadtpark in Wien Vienna Wiedeń

Park miejski Stadtpak w Wiedniu został otwarty po odnowieniu starych murów miasta i budowie ulicy Ringstraße w 1862 roku. Pomysł utworzenia parku pochodzi od malarza Josepha Selleny'ego, park został rozplanowany przez ówczesnego burmistrza A. Zielince. Był to pierwszy w Wiedniu park publiczny. Do 1956 roku odwiedzający park musieli uiszczać opłaty, by móc na chwilę usiąść na postawionych tam krzesełkach? 

Dzisiaj duża część terenów zielonych (ok. 200 kilometrów kwadratowych - co stanowi 50 % powierzchni miasta) jest udostępniona do swobodnego użytku publicznego. Liczne parki, ogrody - botaniczny, japoński, Prater, światowej sławy (dawne cesarskie) parki takie jak Schönbrunn, Belweder, Burggarten, Volksgarten i Augarten etc. 

Centralnym punktem parku miejskiego jest uroczy pawilon Kursalon w stylu włoskiego renesansu wybudowany w latach 1865-1867. W epoce Straussa stał się popularnym miejscem tańców, koncertów i spotkań towarzyskich. Również dzisiaj w tym miejscu odbywają się koncerty, a często konkursy walca. 

W pobliżu stoi pomnik 'króla walca' Johanna Straussa (syna). Posąg wielkiego wiedeńskiego kompozytora grającego na skrzypcach, z brązu, złocony jest ustawiony pod łukiem z białego marmuru, a dekorację łuku stanowią płaskorzeźby przedstawiające alegorie tańczących fal.
Strauss jest oblegany przez turystów o każdej porze dnia. Turyści cierpliwie czekają w długiej kolejce, aby w jego towarzystwie zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie.

Fot. Pomnik Jana Straussa (syna) w wiedeńskim Stadtparku.

Park Miejski w Wiedniu. Miejsce, z którego wypływa rzeczka Wiedenka. Przez rzeczkę została przeprowadzona w 1906 roku romantyczna promenada, zaprojektowana przez architektów Friedricha Ohmanna i Josefa Hackhofera. 

W olbrzymim parku nasadzono bogatą roślinność, skomponowaną nieprzypadkowo tak, aby ozdobne drzewa i krzewy kwitły niemal przez cały rok, a dekoracyjna kora drzew i pięknie wybarwione owoce cieszyły oko wypoczywających w parku mieszkańców Wiednia, dzieci i turystów.

Wiedeński Stadtpark jest parkiem z największą liczbą zabytków i rzeźb.

Pomnik Franciszka Schuberta

zobacz

Śladami Franciszka Schuberta

Śladami Franciszka Schuberta

Franciszek Piotr Schubert urodził się 31 stycznia 1797 na przedmieściach Wiednia w Lichtenthalu, zmarł na tyfus brzuszny 19 listopada 1828 w Wiedniu.

Zupełnie przypadkowo, kiedy byłam we wrześniu 2006 roku w Wiedniu, natknęłam się na dom przy Nußdorfer Str. 54, w którym urodził się austriacki kompozytor, twórca słynnej Ave Maria (powstałej na dwa lata przed śmiercią w 1826 r.) czy Serenady. Spędził tu 4 i pół roku życia. Urodził się w ubogiej rodzinie, jako dwunaste z czternaściorga dzieci. Matka jego była kucharką a ojciec prowadził szkołę na przedmieściach Wiednia, w której Franciszek uczył się od około 1803 roku.

Dom znajduje się w dziewiątej dzielnicy Wiednia Alsergrund jest  (9. Bezirk, Alsergrund), dzielnica znana jest również z innych znanych nazwisk wiedeńskiej kultury i nauki.  Ludwig van Beethoven zmarł tutaj w swoim mieszkaniu w Schwarzspanierstraße 15. 

Przy Berggasse 19 jest dawna rezydencja i biuro Zygmunta Freuda. To był dom Freuda z 1891 roku aż do jego wyemigrowania do Anglii w 1938 roku, a obecnie jest Muzeum Zygmunta Freuda.

Do historii przeszły wieczorki muzyczne, tak zwane schubertiady, które odbywały się w kawiarniach lub domach przyjaciół. 

Fot. Pomnik Franciszka Schuberta w Parku Miejskim (Stadpark) w Wiedniu

W roku 1823, po odwiedzinach w domu publicznym, zaraził się chorobą weneryczną. Leczenie rtęcią osłabiło jego organizm, a także miało wpływ na nawrót ataków depresji.

Jego dorobek kompozytorski to 1139 utworów (muzyka chóralna, kameralna, symfonie, koncerty, opery). Za życia często bez źródeł dochodu i tylko dzięki oddanym przyjaciołom mógł komponować. Dopiero wiele lat po śmierci jego muzyczne dzieła przyniosły mu należny rozgłos i uznanie.

***

Ślady pobytu Franciszka Schuberta prowadzą do Kahlenbergerdorf w 19. dzielnicy Wiednia, (ówczesną podwiedeńską wieś), którą umiłował sobie artysta. Tutaj szukał inspiracji, tutaj znalazł spokój do pracy. Na budynku widnieje tablica powstała w 200. rocznicę urodzin Schuberta, informująca o tym, że w dniu 7 sierpnia 1828 roku powstała najsłynniejsza na świecie serenada urodzinowa 'Leise flechen meine Lieder' dla Karoline von Pernold.

***

***

Zobacz też:

Dom Franza Schuberta w Wiedniu Foto z 1928

Mapa Wiednia 
Serenada w wyk. Edyty Geppert https://youtu.be/qU_JSoPMhuQ

Burggarten Park w Wiedniu

Za czasów monarchii habsburskiej Burggarten był prywatnym ogrodem cesarskim. Został utworzony na miejscu, gdzie jeszcze do początku XIX wieku stały mury obronne Wiednia. Ulokowany jest na tyłach cesarskiego pałacu zimowego, pomiędzy Neue Burg, Galerią Albertina i Opernring.

W Parku stoi XIX-wieczny pomnik Wolfganga Amadeusza Mozarta oraz wybudowany w 1957 roku pomnik cesarza Franciszka Józefa I (Franz Joseph I). Po śmierci cesarza Park został udostępniony dla ludu w 1919 roku. Są tam również rzeźby, fontanny.

Wien_Burggarten_Herkulesbrunnen

Pomnik cesarza Franciszka Stefana Lotaryńskiego w Burggarten (jeden z najstarszych pomników konnych w Wiedniu, stoi w pobliżu Neue Burg)

Długi budynek o metalowej i szklanej konstrukcji, to jedna z perełek secesji wiedeńskiej – das Palmenhaus, czyli Palmiarnia. Łączy się ona z Galerią Albertina, która może poszczycić się jedną z największych na świecie kolekcją grafik. W jej zbiorach znajduje się około 50 tys. grafik i około 1,5 mln. rycin.

Część budynku zajmuje motylarnia - das Schmetterlingshaus m. in. z egzotycznymi motylami. 

Pomnik Goethego wzniesiony przez Hellmera w 1900 roku stoi na skraju parku, przy Ringu, tuż za teatrem, w ogrodach Hofburga (Burggarten).

Mapa z zaznaczeniem Burggarten
Wiedeń Miniprzewodnik

Kościół Świętego Michała (Michaelerkirche) w Wiedniu

Kościół Świętego Michała (Michaelerkirche) z XIII wieku to dawny parafialny kościół dworski przy Trakcie Michałowym, tuż przy zimowym pałacu dworskim - Hofburgu. 

Wielokrotne przebudowy, jest zlepkiem kilku stylów, zdobi go jedna smukła wieża. Na wieży znajduje się wielki dzwon św. Michała (große Michaeler Glocke). 

Z gotyckim wystrojem wnętrza. Oryginalne prezbiterium ze stiuku i alabastru przedstawia grupę rzeźb zwaną "Upadek zbuntowanych aniołów". Barokowy ołtarz z 1781 r udekorowany figurami ewangelistów i aniołów wyrzeźbionymi przez J. M. Fischera.

W kościele znajduje się kolekcja cesarskich koron grobowych.

W podziemiach kościoła znajdują się krypty ze szczątkami najbiedniejszych mieszkańców miasta, a także resztki trumien przeniesione tutaj z dawnego cmentarza położonego na Michaelerplatz. 

W domu przyklejonym do ściany kościoła, przy Kohlmarkt mieszkał i grywał na kościelnych organach Haydn. To tu uczył się muzyki w latach 1749-55.

W 1991 roku w 200-lecie śmierci Wolfganga Amadeusza Mozarta (ur 27 stycznia 1756 roku Salzburg, † 5 grudnia 1791 w Wiedniu) odnaleziono w kościelnym archiwum zapisy świadczące o tym, że w dniu 10 grudnia 1791 roku odbyła się w kościele św Michała msza za zmarłego Mozarta. 

Linki:
http://www.kirchen-fuehrer.info/michaelerkirche-wien/st-michael-als-bestattungsort.html