Budapeszt Węgry 2008

Pierwszy raz byłam w Budapeszcie w 1980 roku, zaraz po ślubie. 13 września 2008 roku spędziłam zaledwie kilkanaście godzin. 
Krótko, miałam okazję zapoznania się z kilkoma zaledwie, najistotniejszymi miejscami historycznymi stolicy Węgier takimi jak Plac Bohaterów, Wzgórze Zamkowe, Góra Gellerta, Parlament, Bazylikę Budapeszteńską. Dzisiejsza stolica Węgier do XIX wieku stanowiła trzy osobne miasta: Buda i Óbuda na prawym brzegu Dunaju oraz Peszt – na lewym. Przejeżdżaliśmy mostem Łańcuchowym, mostem Małgorzaty i mostem Elżbiety podziwiając piękne kamieniczki, pomniki, kościoły.

 
***
Fotoalbum

Baszty rybackie (Halászbástya)

Panoramę Pesztu z widokiem na Dunaj, Parlament, Kościoły można oglądać z pięknych architektonicznie krużganków Baszty Rybackiej. Swój przydomek "Rybackie" zawdzięczają targom rybnym, jakie odbywały się tradycyjnie w tym miejscu w epoce średniowiecza. Buda była wówczas portem rybackim, do którego przypływały statki nawet znad Morza Czarnego. Pogoda nam sprzyjała, to i zdjęcia pokazują przepiękne widoki.
Od 1988 r. zarówno widok drugiego brzegu rzeki, jak i same Baszty, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO.

 

Na środku placu okalającego Baszty Rybackie stoi Pomnik św. Stefana, pierwszego króla Węgier. Za jego panowania Węgry przyjęły chrzest.

Plac „Św. Trójcy”

Już w czasach starożytnych dżuma, podobnie jak wiele innych chorób zakaźnych dziesiątkowały ludność Europy. Największą epidemię „czarnej śmierci”, wywoływaną przez Gram (-) pałeczki Yersinia pestis odnotowano w połowie XIV w., ale pod koniec XVII wieku ta straszna choroba pojawiła się ponownie, również w Budzie.

  

  

 

Wtedy burmistrz Budy publicznie przysiągł przed głównym ołtarzem kościoła św. Macieja, że gdy tylko uda się zwalczyć epidemię, wystawi pomnik dziękczynny na placu „Św. Trójcy”. Dotrzymał słowa. 
W pobliżu kościoła Św. Macieja, Hotelu Hilton i Domu Wina, wybudował piękną kolumnę morową, na wzór wzniesionej przez Leopolda I Kolumny Trójcy Świętej na Placu Graben w Wiedniu. Wysoki postument z piaskowca z postaciami św. Rocha, św. Krzysztofa i św. Sebastiana, otoczony postaciami symbolizującymi triumf zwycięstwa nad zarazą stoi w centralnym miejscu na budapeszteńskiej Starówki.

***

Spiżowa statua papieża Innocentego XI z tiarą i laską, a pod jego stopami sztandar turecki. Na cokole są cztery płaskorzeźby. W Budapeszcie znany jest jako „Zbawiciel Węgier”.

Innocenty XI był entuzjastycznym inicjatorem Ligi Świętej, która zgromadziła niemieckie majątki i króla Polski Jana III, aby w 1683 r. pośpieszyli z pomocą Wiedniowi obleganemu przez Turków. Po rozpoczęciu oblężenia Innocenty XI ponownie nie szczędził wysiłków, aby nakłonić chrześcijańskich książąt do pomocy w wydaleniu Turków z Węgier. 

***

Zwiedzając Wzgórze Budańskie, mieliśmy okazję uczestniczyć w międzynarodowym Święcie Wina, gdzie wiele grup z różnych regionów Węgier przyjechało ze swoimi „winnymi plonami”. Dożynki winowe to liczne festyny, imprezy i degustacje. Warto więc wybrać się w tamte strony, by na miejscu skosztować tokaju, byczej krwi (egri bikaver).

 

Korowód uczestników Festiwalu przeszedł ulicami Starówki obok Galerii Narodowej w kierunku Pałacu Królewskiego, gdzie odbywały się kilkudniowe główne uroczystości. Z tego powodu nie udało się nam zwiedzić Pałacu.

***

Kamienica (dawny miejski ratusz budański) funkcjonowała jako ratusz, aż do chwili zjednoczenia się Budy i Pesztu w jedno miasto. Obecnie mieści się tutaj Collegium Budapest – międzynarodowy instytut wschodnio- i środkowoeuropejskiej myśli intelektualnej.

 

***

Hotel Hilton usytuowany w pobliżu Kościoła Macieja. To tutaj odbyło się huczne wesele Elizabeth Taylor i Richarda Burtona. Po 10 latach razem Taylor wzięła rozwód z wiecznie zdradzającym ją i ciągle pijanym Burtonem po to, aby ponownie w rok później wziąć z nim ślub. Było to szóste małżeństwo Elizabeth z jej piątym mężem. Notabene, nie był to jej ostatni związek.

 

 

***

Na bramie Pałacu Królewskiego w Budzie stoi na piedestale mosiężny ptak Turul z rozpostartymi skrzydłami i mieczem w szponach. Jest mitycznym narodowym symbolem Węgrów. Wg legendy ptak upuścił miecz w miejscu dzisiejszego Budapeszcie, wskazując Madziarom, że obszar ten będzie ich ojczyzną.

***

Wzgórze Gellérta (Gellért Hegy)

Góra Gellérta wznosi się na wysokość 130 m, stanowiąc doskonały punkt widokowy. Na jego szczycie, po zakończeniu powstania narodowego z 1848 r., z rozkazu cesarza wzniesiono.

Z tarasu widokowego można podziwiać zarówno panoramę Budy, z Górą Zamkową i Pałacem Królewskim, Basztą Rybacką, Kościołem Macieja, nabrzeże Dunaju, mosty, jak i panoramę Pesztu z Parlamentem, Bazyliką Św. Stefana i innymi zabytkami.

***

Bazylika św. Stefana w Budapeszcie 

Bazylika położona jest w Peszcie, niedaleko Mostu Łańcuchowego. Poświęcona pierwszemu chrześcijańskiemu, węgierskiemu królowi Stefanowi. Wśród wielu relikwii przechowywanych w kościele jest zabalsamowana prawa ręka króla Stefana.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*** 

W Parku Miejskim, zwanym Városliget znajduje się pomnik zakapturzonej, tajemniczej postaci. To pomnik kronikarza Galla Anonima.

 

***

Co można zobaczyć:

Pomnik Imre Nagya, Węgra, który stanął po stronie powstańców, ogłosił neutralność Węgier i wystąpienie kraju z Układu Warszawskiego, podjął rokowania w sprawie całkowitego wycofania armii sowieckiej z Węgier. Po aresztowaniu Imre Nagya, stalinowski sąd wymierzył mu wyrok śmierci, został rozstrzelany i ... pochowany na śmietniku ze skrępowanymi drutem kolczastym rękami i nogami.

***

Most Łańcuchowy lub most Széchenyiego na Dunaju w Budapeszcie. Lwy, które czuwają po obydwu krańcach mostu wykonał artysta rzeźbiarz János Marschalkó. Plotka głosi, że lwy zostały wyrzeźbione bez języków. Nie jest to prawda. Lwy mają języki, jednak z perspektywy przechodnia ich nie widać (lwy leżą na blokach o trzymetrowej wysokości).

 ***

Muzeum Etnograficzne w Budapeszcie (Néprajzi Múzeum) – muzeum utworzone w roku 1872 jako dział etnograficzny Węgierskiego Muzeum Narodowego.

 ***

Parlament w Budapeszcie. Jeden z symboli stolicy Węgier i całego kraju. Położony nad Dunajem, w dzielnicy Peszt, jest jednym z największych gmachów parlamentów narodowych na świecie.

***

Zobacz:

Fotoalbum

Szawle - Góra Krzyży na Litwie

Szawle to miasto na Żmudzi w Litwie. Odwiedziłam w czerwcu 2003 roku.

Mieszkańcy ziemi szawelskiej brali udział w powstaniu listopadowym w 1830 i powstaniu styczniowym w 1863. W powstaniu listopadowym rozegrała się tu bitwa, w której walczyła Emilia Plater.

Dla turystów ziemia żmudzka jest atrakcyjnym miejscem do odwiedzenia Góry Krzyży. Położona jest na wzgórzu, kilkanaście km od Szawli. 

W miejscu tym postawiono w 1430 r. kapliczkę upamiętniającą przyjęcie przez Żmudzinów chrztu. Nad kapliczką górował wielki krzyż. Po upadku powstania listopadowego w 1831 r. zaczęto tam masowo przynosić i stawiać kolejne krzyże i od tego czasu przybywa ich stale. Stawiane są, bądź podwieszane na już stojących, różnej wielkości, od ogromnych kilkumetrowych aż po całkiem miniaturowe, w intencji nadziei, przyszłości, jako symbole zadumy, wiary bądź jako wota dziękczynne.
Dla pielgrzymów Góra Krzyży jest najliczniej odwiedzanym miejscem, przejawem pobożności ludu. To tak, jak Grabarka na Podlasiu dla wiernych prawosławia.

Szczególnego znaczenia to miejsce nabrało w okresie sowieckim, gdy stało się znakiem anonimowego oporu. Sowieci wielokrotnie próbowali przy pomocy pił, siekier i buldożerów zlikwidować to miejsce kultu. 

Po ogłoszeniu przez Litwę niepodległości Góra Krzyży pozostaje symbolem niezłomnej wiary, doświadczeń i nadziei dla całego narodu. Świat usłyszał o górze, gdy 7 września 1993 r. odwiedził ją Jan Paweł II i odprawił tu Mszę Św. z udziałem 100 tys. wiernych. W 1994 r. postawiono tu krzyż ofiarowany przez Ojca Świętego.

zobacz też:
Wilno (Vilnius)
Troki (Trakai)
Kowno (Kaunas)

Kowno Kaunas Litwa

KOWNO (lit. Kaunas) – drugie pod względem liczby mieszkańców miasto w środkowej Litwie. W okresie międzywojennym (od 1920 roku) Kowno pełniło rolę stolicy Litwy. Leży u zbiegu Niemna i Wilii. 

Niemen wypływa z okolic Mińska, płynie przez Białoruś, Litwę i Rosję (Obwód Kaliningradzki). Długość rzeki – 937 km. Niemen ośmioramienną deltą wpada do Zalewu Kurońskiego (Morze Bałtyckie). Dzięki systemowi kanałów posiada połączenie z dorzeczem Dniepru (przez Kanał Ogińskiego z Prypecią), dorzeczem Wisły (przez Kanał Augustowski) i z rzeką Pregołą.

Rzeka Niemen w Kownie

W latach 1819-1823 Adam Mickiewicz pracował w szkole powiatowej, jako nauczyciel literatury, historii i prawa. Przyjechał do Kowna aby odpracować stypendium, które otrzymywał studiując w Wilnie. 

Zamek w Kownie

Bronił Litwinów przed najazdami Krzyżaków, jednak Krzyżacy wielokrotnie zdobywali zamek. W 1384 roku Krzyżacy wznieśli, zachowany do dziś, nowy murowany zamek nazwany przez nich Ritterswerder mający stanowić bazę wypadową do dalszych najazdów, szczególnie na Wilno i Troki. Troki to ważne miejsce historyczne, bywali tu: wielki książę litewski Witold syn Kiejstuta, wielki mistrz zakonu krzyżackiego Ulrich von Jungingen, mistrz inflancki i król Polski Władysław II Jagiełło, wielki książę litewski i król Polski Kazimierz Jagiellończyk.  

W czasie inwazji na Rosję w 1812 zatrzymał się w Kownie cesarz Napoleon Bonaparte.

Ratusz miejski z XVI w. w Kownie na Rynku Starego Miasta. Zwany 'białym łabędziem', liczy 53 m wysokości.

Ratusz w Kownie

MUZEUM DIABŁÓW. 

Ekspozycja muzeum zawiera bogatą kolekcję diabłów z całego świata. 

Odwiedzający zobaczą obrazy, rzeźby, a nawet miękkie zabawki przedstawiające diabła, wszystkie z opisami ich wieku i pochodzenia. 

Inicjatorem muzeum był słynny litewski malarz A. Žmudzinawiczius. 

Początkowo kolekcja diabłów zajmowała jego mieszkanie, a kiedy autor zebrał 20 diabelskich tuzinów (czyli 260 sztuk), dla muzeum przeznaczył nowe zabudowania. 

Muzeum szybko stało się znane, diabłów zaczęto prezentować i przysyłać z całego świata.

zobacz też:

Wilno

Troki
Szawle Góra Krzyży

Troki Trakai Litwa

Troki (lit. Trakai) – miasto na Litwie, położone 28 km od Wilna. Troki były miastem książęcym Wielkiego Księstwa Litewskiego. Położone na półwyspie między jeziorami Galwe na północy, Tataryszki na zachodzie, Łuka na wschodzie i Giełusz na południu.

Zamek na wyspie – to dawna rezydencja książąt litewskich. Gotycki zamek na przełomie XIV-XV w. wybudował książę Kiejstut, a umocnił go jego syn wielki książę Witold. Po zamordowaniu Kiejstuta zamek był areną walki o władzę między Jagiełłą i Witoldem, później więzieniem dla osób wysoko postawionych. Zamek został zniszczony podczas najazdu moskiewskiego i przez ponad 300 lat opadł w ruinę. Odbudowany w latach 1905-1987.

W Trokach mieszka niewielka liczebnie społeczność kairaimska. To mały naród pochodzenia tureckiego zamieszkujący Troki od XV w. Karaimem jest uważana osoba urodzona tylko ze związku Karaima i Karaimki. Wszystkie domy karaimskie mają po trzy okna: dla Boga, dla gospodarza i dla księcia Witolda. Za domem ogród. Każda szanująca się Karaimka sadzi w ogrodzie przywiezione niegdyś z Krymu ogórki.
Dom karaimski jest podzielony na dwie części – damską i męską.